Systèmes cliquants pour sols : Unilin, Välinge et i4F

Les trois grands détenteurs de brevets, leurs systèmes et l'histoire mouvementée du sol cliquant sans colle.


Kliksystemen in cijfers
Eerste patent1996 (Välinge)
Drie licensorsUnilin, Välinge, i4F
Tand-en-groefGeen patent meer
RoyaltyPer m² geproduceerde vloer
ApplicationenLaminaat, LVT, rigid, parket

1. Wat is een kliksysteem?

Publicité Votre marque ici Bereik vloerprofessionals, architecten en inkopers die actief zoeken naar vakinhoud.
Plus d'info

Een kliksysteem is een mechanische verbinding aan de zijkanten van vloerplanken die een zwevende installatie mogelijk maakt zonder lijm of spijkers. De planken klikken in elkaar door een combinatie van een uitstekende tand en een bijpassende groef, waarbij de verbinding vergrendeld wordt door de geometrie van de profielen zelf.

Het principe verschilt fundamenteel van de klassieke tand-en-groef (tand en groef waarbij de plank eenvoudigweg inschuift): bij een kliksysteem vergrendelt de verbinding zichzelf zodra de plank op zijn plaats valt of kantelt. Hierdoor is geen externe kracht of lijm nodig om de vloer bijeen te houden.

Op een klassieke tand-en-groefverbinding rust vandaag geen patent meer. Kliksystemen zijn wél nog steeds onderworpen aan licenties van de drie grote patenthouders.

2. Historiek en patentstrijd

De klikrevolutie begint in de jaren 1990, maar de achtergrond ervan gaat terug tot de uitvinding van laminaat.

77
1977
Het eerste laminaat wordt geproduceerd door Perstorp AB (Zweden) onder leiding van Darko Pervan. De planken worden nog met lijm verbonden — een klikverbinding bestaat nog niet. De eerste decors zijn bewust eenvoudig gekozen: beuk en esdoorn, houtsoorten met weinig knopen en structuur die gemakkelijk te printen zijn als decorfilm. Meer over de volledige geschiedenis van laminaat in het artikel Historiek van laminaat.
93
1993
Darko Pervan richt Välinge op en patenteert zijn eerste mechanische locksysteem, de 2G (angle-angle).
96
1996
Välinge patenteert de eerste lijmloze klikverbinding commercieel. Norske Skog (later Alloc) en Kährs worden de eerste licentieholders.
97
1997
Unilin patenteert een vrijwel identieke technologie, waardoor een langdurig juridisch conflict met Välinge ontstaat over de prioriteit van het patent.
00
2000
Berry Group neemt een meerderheidsaandeel in Välinge. Door een administratieve vergissing laat Berry Group de Välinge-patenten verlopen. Pervan herinschrij ft ze onmiddellijk op naam van zijn eigen bedrijf. Berry Group behoudt Alloc (dat BerryAlloc wordt) maar verliest zijn grip op de patenten.
13
2013
i4F wordt opgericht door een team van voormalige managers bij Tarkett, Unilin, Berry en Välinge. Een derde licensor is geboren, met eigen patenten op klikgeometrie.
20
2020
Unilin hernieuwt een reeks verlopen patenten en claimt zo rechten op vrijwel elke vloer met een kern, een toplaag en een lijmloze verbinding. Dit leidt opnieuw tot discussies in de sector over de patentenportefeuille.
22
2022
Välinge stapt naast licentieverlening opnieuw in de productontwikkeling via een gepatenteerde wood powder-technologie — meer hierover in een apart artikel.
Gevolg voor fabrikanten Praktisch alle vloerfabrikanten ter wereld betalen een royalty aan Välinge, Unilin en/of i4F voor elk vierkante meter vloer met een kliksysteem dat ze produceren. De licentiekost maakt deel uit van de productiekost en wordt doorgerekend in de eindprijs.

3. De drie licensors

3a. Unilin Technologies

Unilin (onderdeel van Mohawk Industries) is zowel actief als vloerfabrikant als als licensor. Unilin Technologies, de IP-divisie, is een van de meest waardevolle onderdelen van de groep. De systemen van Unilin zijn herkenbaar aan de Uniclic-naam en varianten daarop.

De voornaamste Unilin-systemen zijn:

  • Uniclic multifit — angle-angle én angle/snap, dus installeerbaar in twee richtingen
  • Unifit — angle-drop, angle-angle of angle-snap, met plastic insert voor extra vergrendeling
  • Unidrop / Unidrop X — drop-systeem zonder plastic insert; de X-variant is geschikt voor herringbone (HB), linker én rechter planken
  • Unizip T&G — specifiek voor herringbone parket
  • Unipush — angle-drop zonder insert; vergelijkbaar met i4F 3L in toepassingen
  • Flintile — angle-angle met open voeg, voor tegelimitatie

3b. Välinge Innovation

Välinge (Zweden) is in de kern een innovatie- en licentiebedrijf: ze ontwikkelen kliksystemen, patenteren ze, en verlenen licenties aan vloerfabrikanten wereldwijd. De bekendste systemen zijn de 2G en de 5G-familie. Recent heeft Välinge naast licentieverlening ook de productontwikkeling opnieuw opgestart, via een gepatenteerde wood powder-technologie waarbij houtpoeder onder hoge druk en temperatuur wordt verwerkt tot een zeer harde en waterbestendige toplaag. Die technologie en de producten die eruit voortkomen komen in een apart artikel aan bod.

  • 2G — het originele angle-systeem (kantelen langs de lange zijde, dan neerklikken op de korte)
  • 5G — fold-down met plastic insert; de plank vouwt neer op de korte kant
  • 5G-i — fold-down zonder insert, voor laminaat en LVT
  • 5G-dry — fold-down met een insert die waterinfiltratie tegengaat
  • 5G-climb — de 5G aangepast voor installatie tegen muren (verticaal)

3c. i4F

i4F is de jongste licensor en richt zich sterk op de rigide SPC/WPC-markt. De systemen zijn ontworpen om eenvoudig te frezen op harde kernen.

  • Click4U — angle-systeem voor de lange kant
  • 3L TripleLock — drop-systeem zonder insert voor de korte kant; sterke driedubbele vergrendeling
  • i-Click4U — waterbestendige drop-variant zonder insert voor de korte kant

Veel rigid-vloeren gebruiken Click4U op de lange kant gecombineerd met 3L TripleLock op de korte kant.

4. Overzichtstabel per bewegingscombinatie

Côté longCôté courtUnilinVälingei4F
AngleAngleUniclic2G/2G—
AngleDropUnifit, Unidrop, Unipush2G/5G, 2G/5Gi, 2G/5G-dry3L TripleLock, i-Click4U
AngleSnapUniclic multifit, Unifit——
SnapSnapUniclic multifit——
HB — één type—Unizip T&G——
HB — L en R—Unidrop X, Unifit X2G/2G—
Herringbone en Hongaarse punt Bij visgraat- en Hongaarse puntpatronen zijn twee types planken nodig: een linker en een rechter plank (gespiegeld). Systemen zoals Unidrop X, Unifit X (Unilin) en 2G/2G (Välinge) zijn specifiek ontwikkeld voor dit toepassingsgeval, waarbij de verbinding aan beide korte kanten werkt voor zowel L als R planken.

Sources & lectures complémentaires

  1. Cambien, K. (7 oktober 2020). Bernard Thiers wint fameuze juridische slag in de VS. Made in West-Vlaanderen. made-in.be
  2. Cambien, K. (7 april 2022). Unilin zet zijn rijke geschiedenis te boek: van Vlaamse vlasser tot wereldspeler. Made in West-Vlaanderen. made-in.be
  3. Välinge Innovation — technische overzichten kliksystemen. valinge.com
  4. Välinge Innovation — History. valinge.com
  5. Woodura by Välinge — Wood powder technology. woodura.com
  6. Meister — Lindura: wood powder flooring. meister.com
  7. Unilin — Hoe Uniclic de hele vloerenindustrie veranderde. unilin.com
  8. Välinge Innovation — History. valinge.com
  9. i4F — productbeschrijvingen en licentie-informatie. i4f.com